معرفی کلی کارشناسی مهندسی مکانیک

ب - تعريف و هدف رشته
1) تعريف رشته:
مهندسی مکانیک یکی از شاخه ­های کهن مهندسی است که کاربرد وسیعی در تمام بخش ­های صنعتی جهان امروز داشته و نقشی شایسته و بارز در توسعه و پیشرفت دانش و فناوری ایفا می ­نماید. این رشته به طراحی، ساخت و راه‌ اندازی دستگاه‌ ها و ماشین‌ آلات صنعتی می ­پردازد. مهندسی مکانیک نیازمند فهم مفاهیمی همانند مکانیک، سینماتیک، ترمودینامیک، دانش مواد، تحلیل سازه‌ ها و الکتریسیته است. مهندسان این رشته، اصول اساسی نیرو، انرژی، حرکت و گرما را به کار برده و با دانش تخصصی خود، به طراحی، تحلیل و ساخت سیستم‌ های مکانیکی و دستگاه‌ ها و فرآیند های گرمایی می‌ پردازند. حوزه فعالیت مهندسی مکانیک آن چنان گسترده است که نه ­تنها صنعتی را نمی ­توان یافت که از آن بی نیاز باشد، بلکه بخش مهمی از توسعه تمامی صنایع مرهون پیشرفت ­های به دست آمده در مهندسی مکانیک است.

2) هدف رشته:

هدف از اين دوره، تربیت نیروی انسانی کارآمد به­ منظور کمک به انجام امور مرتبط با مهندسی مکانیک در منطقه و کشور است. آموزش روش‌ های تحلیل، طراحی، ساخت و پایش سیستم ­های مکانیکی از اهداف اساسی این دوره است که زمینه اجرای بهینه و کاربری ایمن چنین سیستم ­هایی را فراهم می‌ سازد. دانشجویان با فراگیری مباحث کلی مهندسی مکانیک قادر خواهند بود پاسخگوی نياز های فراوان منطقه و کشور در این ‌حوزه‌ باشند. از سوی دیگر با توجه به نیاز صنایع کشور، تربیت نیروی متخصص برای تحقیق و توسعه کاربردی و بهینه ­سازی بخش­ های مختلف این حوزه اهمیت بسیاری دارد. بنابراین با آموزش مناسب در کارشناسی مکانیک، زمینه و بستر مناسب برای دانشجویان مستعد به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر ایجاد خواهد شد.

3) ضرورت و اهميت رشته:

استان همدان دارای ظرفیت بالای اجرایی و تحقیقاتی در صنایع مختلف است و با توجه به روند توسعه صنعتی این استان، نیاز روز افزون به جذب نیروی کارآمد بیش از پیش احساس می­ شود. آموزش های ارائه ­شده به فراگیران کارشناسی مکانیک موجب می­ گردد تا فارغ ­التحصیلان این رشته از دانش و مهارت مناسبی برای پاسخگویی به نیاز های بخش ­های مختلف صنعتی برخوردار باشند. در حال حاضر كمبود نيروی انسانی متخصص کارآمد در این حوزه در استان همدان و منطقه غرب کشور به گونه ­ای است که در صورت عدم توسعه متناسب رشته‌ های فنی و مهندسی، نیاز صنایع این استان به نحو مطلوبی مرتفع نخواهد شد. نظر به رسالتی که دانشگاه صنعتی همدان در پیشبرد اهداف توسعه‌ ای استان دارد و با توجه به بهره‌ مندی از كادر هيئت علمی متخصص و تجهيزات آزمايشگاهی و پژوهشی مناسب، شایسته است این دانشگاه نسبت به تربیت نیرو های متخصص در رشته مهندسی مکانیک اقدام نماید.

4) قابليت‌ ها، نقش و توانایی‌ های دانش آموختگان رشته:

در ادامه به برخی از مهم ترین زمینه‌ های کاری مهندسین مکانیک در شاخه‌ های اصلی طراحی، تحلیل و ساخت و تولید به اختصار اشاره می‌ شود.

  • مکانیزه نمودن خطوط تولید و مونتاژ.

  • طراحی و ساخت ربات‌ ها و بازو های مکانیکی.

  • متدولوژی و سیستم‌ های اندازه‌ گیری.

  • طراحی و ساخت وسایل و تجهیزات مربوط به حمل و نقل جاده‌ ای، ریلی، هوایی و دریایی.

  • طراحی و ساخت تجهیزات دوار مانند توربین‌ ها، پمپ‌ ها و کمپرسور ها.

  • طراحی سیستم‌ های تهویه مطبوع، گرمایش و سرمایش در ساختمان‌ ها و مبدل‌ های حرارتی، بویلر ها و کندانسور ها.

  • طراحی سامانه‌ های لوله‌ کشی و تاسیسات ساختمانی.

  • طراحی کنترلر برای سیستم های دینامیکی.

  • تحلیل ارتعاشی و آکوستیکی و طراحی جاذب‌ ها.

  • تحلیل خستگی، خزش و شکست دستگاه‌ ها.

  • آزمایش‌ های کنترل کیفیت، بهبود عملکرد و قابلیت اطمینان فرآورده‌ ها، دستگاه‌ ها و فرآیند ها.

  • اجرای آزمون‌ های غیر مخرب.

  • اجرای فرآیند های ماشینکاری سنتی و مدرن و فرآیند های شکل‌ دهی شامل شکل‌ دهی ورقی و حجمی.

  • طراحی و ساخت قالب‌ ها و قیود.

  • اجرای فرآیند های اتصال و جوشکاری، عملیات حرارتی و فرآیند های ریخته‌ گری.

  • فعالیت در زمینه‌ های نوین مانند فناوری نانو، سیستم‌ های میکرو الکترومکانیکی و سیستم‌ های نانو الکترومکانیکی.

ج- شرايط لازم براي اجرای رشته [شامل امکانات، تجهيزات مورد نياز (نيروی انسانی، تخصص و مراتب هيات علمی)]

از بدو تاسیس دانشگاه صنعتی همدان تاکنون امکانات آزمایشگاهی و کارگاهی مناسبی برای استفاده دانشجویان و اعضای هیئت علمی تهیه شده‌ است. برخی از امکانات و تجهیزات آزمایشگاهی موجود در دانشگاه که دانشجویان رشته مهندسی مکانیک می توانند از آن بهره ببرند، عبارتند از:

  • آزمایشگاه مقاومت مصالح: دستگاه ­های کشش و فشار، خزش، خستگی دورانی، خیز و شیب تیر ها، کمانش ستون ­ها، تیر های نامتقارن، سیلندر جدار نازک، پیچش الاستیک و پلاستیک، خرپا، قاب، ضربه، کرنش­ سنج.

  • آزمایشگاه رباتیک: بازوی مکانیکی شش درجه آزادی Staubli RX90، ربات سیار RTP-MR27420 حسگر ها، عملگر ها و پردازشگر های مختلف.

  • آزمایشگاه کنترل صنعتی و ابزار دقیق: مجموعه آموزشی پنوماتیک، مجموعه آموزشی هیدرولیک، مجموعه آموزشی اتوماسیون صنعتی با PLC S7 300، مجموعه آموزشی ابزار دقیق با تجهیزات کنترل دما، خط‌ کش اهمی، اینورتر موتور، ترموکوپل و HMI، مجموعه آموزشی کنترل موتور DC.

  • آزمایشگاه کنترل خطی: مجموعه آموزشی کنترل سرعت و موقعیت برای موتور DC، مجموعه کنترل PID برای کنترل دما، سطح و سرعت موتور، مجموعه آموزشی پنوماتیک.

  • آزمایشگاه مکانیک سیالات: دستگاه‌ های آزمایش شناوری، رینولدز، مقاومت شیر ها و اتصالات، توربین بادی، سری و موازی بودن پمپ‌ ها، برنولی و سر ریز.

  • سایت مدرن نقشه‌کشی: کامپیوتر ها و میز های نقشه کشی برای آموزش ترکیبی (سنتی - مدرن) نقشه کشی صنعتی.

  • کارگاه سی‌ ان‌ سی: دستگاه ­های تراش سی‌ ان‌ سی و دستگاه فرز سی‌ ان‌ سی.

  • کارگاه جوشکاری و ورق‌کاری: تجهیزات جوشکاری برق و گاز، دستگاه نقطه‌ جوش، دستگاه برش اتوماتیک ورق، دستگاه ورق‌ خم‌ کن، دستگاه سنگ‌ زنی و سوراخ کاری.